أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
40
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
خواهر بودند يكى به حكم زكريّا بود و يكى به حكم عمران آنكه به حكم عمران بود حنّه بود و او را فرزند نمىبود تا پير شد و ايشان اهل البيت بودند از خانهء پيغمبرى و علم ، يك روز در زير درختى نشسته بود مرغى را ديد كه بچّهء را زقّه ميكرد او را آرزوى فرزند خواست از خداى تعالى فرزند خواست و نذر كرد با خداى كه اگر او را فرزندى دهد آن فرزند را محرّر كند و بر خانهء خداى وقف كند او را ؛ بس برنيامد كه بار بگرفت بمريم ، شوهر خود عمران را گفت : تو دانى كه من نذر كردهام كه اين فرزند را محرّر كنم ؟ - عمران گفت : خطا كردى اين تعجيل نبايست كردن چگوئى اگر دخترى باشد اين كار را بنشايد و تو بزهكار باشى و او هنوز بار ننهاده بود كه عمران با پيش خداى تعالى رفت و در حال نذر اين دعا كرد [ فَتَقَبَّلْ مِنِّي ] بار خدايا اين نذر كه كردهام از من بپذير ، توئى آنخدائى كه شنوندهء دعاهاى بندگانى و دانا بمصالح ايشانى . اسماء بنت يزيد گفت : چون خديجه عليه السّلام بفاطمه عليه السّلام بار گرفت گفت : خدايا تو دانى كه من از زن عمران بهترم و محمّد از عمران بهتر است من اين مولود را محرّر كردم خداى تعالى وحى كرد برسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه خديجه را بگوى كه : لا عتاق قبل الملك خلّى بينى و بين صفيى فانّى املكها هى أمّ الائمّة و عتيقى من النار گفت : بگوى كه : عتق پيش از ملك نباشد دست بدار از ميان من و او كه او صفيّه و برگزيدهء منست و مادر امامانست و آزاد كرد منست از دوزخ ، خديجه گفت : دلم خوشست اگرچه دختر است چون مادر امامانست پس آنگه بار بنهاد يعنى حنّه گفت : اى بار خدايا دخترينه زادهام اميد من چنان بود كه پسرى باشد كه صلاحيت خدمت خانهء تو دارد [ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ ] و خداى دانندهتر است بدانچه او بار بنهاد اين سخنى است نه از سخن حنّه كلام خدايست يعنى اينچه ميگفت نه بر وجه اعلام خدايست چه خداى جلّ جلاله عالمتر بود بدانچه او بزاد و نرينه يعنى پسر چون مادينه نباشد درين مقصود كه مراست از خدمت مسجد از بهر آنكه عورت و ضعيف باشد و اعذار زنان باشد او را و من او را نام مريم نهادم و بلغت ايشان عابده و خادمه بود . در خبرست كه مريم نيكوترين زنان بود در روزگار خود . ابو هريره روايت كند از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه : حسبك من نساء العالمين أربع مريم بنت